Pałacyk Myśliwski w Tarnowie Jeziernym

Kościół pw. Miłosierdzia Bożego w Sławie

Świątynia, którą dziś znamy jako kościół filialny pw. Miłosierdzia Bożego, ma długą historię. Została wzniesiona w latach 1834–1836 jako zbór ewangelicki pw. Trójcy Świętej według projektu wybitnego architekta Karla Friedricha Schinkla.

Po wojnie budynek służył jako magazyn, w ręce sławskiej parafii został przekazany w 1991 r. Utrzymany w stylu późnoklasycystycznym, wyróżnia się prostą, elegancką bryłą z cegły, z wieżą od zachodniej strony, założony na planie wydłużonego prostokąta. Wnętrze otaczają drewniane empory wspierane na słupach, a sufit zdobi dekoracja nawiązująca do kasetonów.

Nad ołtarzem znajduje się drewniana rzeźba Chrystusa Miłosiernego, autorstwa rzeźbiarza Mirosława Pateckiego. Warto wspomnieć, że obraz Matki Boskiej Rokitniańskiej i św. Józefa pochodzą z ostatnich lat, gdy świątynia stała się katolicką.

Kościół pw. św. Michała Archanioła w Sławie

Kościół pw. św. Michała Archanioła w Sławie usytuowany jest na zachód od rynku i na północ od zespołu pałacowo-parkowego. Parafia w Sławie istniała zapewne już w XIII wieku, ale pierwsza wzmianka dotycząca drewnianego kościoła pochodzi z 1404 roku. Pierwotna świątynia została zastąpiona murowaną, gotycką budowlą ok. 1500 roku. W roku 1524 kościół został przejęty przez ewangelików, jednak w wyniku wojny 30-letniej protestanckie świątynie były zwracane katolikom. W Sławie urządzono wyścig konny, decydujący do kogo ma należeć kościół. Wygrali go katolicy, a dwie podkowy zdjęte z kopyt zwycięskiego konia przybito do okien na zewnątrz świątyni.

Obecny kościół późnorenesansowy został wzniesiony w wyniku gruntownej przebudowy ok. roku 1604 przez Melchiora von Rechenberg, właściciela Sławy od 1587 roku. Wtedy to również nawę poszerzono w kierunku południowym. Gotycko-renesansowa budowla jest orientowana. Jest to obiekt murowany z kamienia i cegły, jednonawowy, założony na planie prostokąta, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium, z zakrystią i kaplicą od północy, wieżą od zachodu oraz kruchtą od południa. Budowla nakryta dachami wielospadowymi o pokryciu z dachówki ceramicznej, a prostokątna wieża, przechodząca w górnej części w ośmiobok, zamknięta jest hełmem w formie iglicy o blaszanym pokryciu. Elewacje są otynkowane, za wyjątkiem południowej, neoromańskiej kruchty, przeprute wysokimi oknami, zamkniętymi półkoliście. Wnętrze przykryte sklepieniami kolebkowymi z lunetami wypełnionymi stiukową dekoracją imitującą żebra wsparte na filarach.

We wnętrzu znajduje się ołtarz główny z początku XVII w. zawierający relikty wcześniejszego ołtarza z roku ok. 1560, którymi są drewniane polichromowane skrzydła umieszczone na rewersie obecnych skrzydeł. W XVIII wieku ołtarz poddany został barokizacji. W części centralnej zawiera płaskorzeźbę Ukrzyżowanego Chrystusa, a na skrzydłach bocznych sceny pasyjne („Modlitwa w Ogrójcu”, „Biczowanie”, „Umywanie nóg”, „Złożenie do grobu”), a w zwieńczeniu scenę Zmartwychwstania. Ołtarz boczny, późnobarokowy, wzniesiony w II poł. XVIII wieku, kulisowy, architektoniczny, z glorią w zwieńczeniu. Prospekt organowy z poł. XVIII wieku, późnobarokowy. Po 1945 r. przeniesiony z nieużytkowanego zboru ewangelickiego w Sławie. Sam kościół by wielokrotnie remontowany, m.in. w 1654, 1721 oraz 1765 roku, kiedy po pożarze wzniesiono nowe sklepienia w stylu barokowym. W roku 1830, 1889 i 1957 przeprowadzano renowacje obiektu.

Na szczególną uwagę zasługuje kamienna, wykonana z piaskowca polichromowanego ambona z 1619 roku – jest to arcydzieło sztuki kamieniarskiej. W XVIII wieku uzupełniona została o schody. Składa się z kolistej mównicy ustawionej na jońskiej kolumnie oplecionej winoroślą, prostokątnego ganku oraz baldachimu w kształcie gwiazdy, na którym umieszczone są gwiazdy, słońce, księżyc, a wśród nich widnieje kometa z jaśniejącym ogonem. Ambona prawdopodobnie jest jedynym zabytkiem na naszych ziemiach, który ma wyraźny związek z pojawieniem się w 1607 roku komety Halleya. Pojawienie się komety odbierane było przez ówczesnych mieszkańców Sławy jako zapowiedź nieuniknionego nieszczęścia. Na zaplecku ambony znajduje się następujący zapis ,,…ukazała się kometa, zwiastująca klęskę i nieszczęścia. Na podziękowanie Bogu za szczęśliwe oddalenie klęsk została ufundowana przez Hr. Rechenberg ze Sławy Śląskiej jako votum dziękczynne…”. Parapet korpusu ambony wypełniają cztery płaskorzeźby: Biblia ze świecą, wąż, Mojżesz z tablicami Dekalogu oraz Baranek Boży.

Jako przypałacowy kościół szlachecki oprócz sakralnej kościół ten pełnił również funkcję memoratywną. Znajdują się w nim renesansowe płyty nagrobne dawnych właścicieli miasta. Przedstawiają one sylwetki zmarłych w naturalnych wielkościach. Epitafia z piaskowca znajdowały się wmurowane za ołtarzem głównym (m.in. epitafium Anny von Glaubitz, podwójne epitafium Hansa von Rechenberga, epitafium nieznanej piętnastoletniej dziewczynki, cztery epitafia dzieci Siegmunda von Rechenberga) oraz na ścianach wieży – epitafium Nicola von Rechenberga. Do ważniejszych zabytków zaliczyć należy również późnogotycką drewnianą figurę Chrystusa Frasobliwego z poł. XVI wieku.

14 października 2018 roku Parafia przyjęła relikwie kapelana ludzi pracy – błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki. Relikwie zostały złożone w nawie bocznej ołtarza w specjalnie do tego przygotowanym relikwiarzu.

Przy świątyni znajduje się pomnik papieski w postaci głazu z tablicą informującą o pobycie w Sławie ks. Biskupa Karola Wojtyły. Obok kamienia rośnie dąb, który wyrósł z żołędzia poświęconego przez Papieża Jana Pawła II.

Pałac w Sławie

Położony nad brzegiem Jeziora Sławskiego Pałac Rechenbergów jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków miasta oraz ważnym świadectwem jego wielowiekowej historii. Otoczony rozległym parkiem krajobrazowym, przez stulecia stanowił siedzibę właścicieli Sławy i centrum życia lokalnej społeczności.

Początki rezydencji sięgają przełomu XVI i XVII wieku i związane są z rodem von Rechenberg. Za twórcę sławskiej siedziby uznawany jest Melchior von Rechenberg, który w 1587 roku nabył Sławę i należał do grona wpływowych śląskich możnowładców. Pełnił funkcję członka rady cesarskiej oraz starosty hrabstwa kłodzkiego, a w 1611 roku otrzymał tytuł barona. W miejscu obecnego pałacu znajdował się wcześniej zamek związany z rodem von Rechenberg, który przez stulecia odgrywał istotną rolę w dziejach miasta. W kolejnych latach obiekt był rozbudowywany i dostosowywany do zmieniających się potrzeb swoich właścicieli. Po pożarze miasta w XVIII wieku dawna siedziba została odbudowana, zyskując reprezentacyjny, późnobarokowy charakter, który w dużej mierze zachował się do dziś.

Przez wiele pokoleń pałac był nie tylko prywatną rezydencją właścicieli Sławy, lecz także miejscem podejmowania decyzji mających wpływ na rozwój miasta i okolicznych terenów. W połowie XVII wieku majątek przeszedł w ręce baronów von Fernemont, natomiast pod koniec XIX wieku jego właścicielami zostali hrabiowie von Haugwitz. Każda z tych rodzin pozostawiła swój ślad w wyglądzie rezydencji i otaczającego ją założenia parkowego, przyczyniając się do powstania jednego z najcenniejszych zespołów rezydencjonalnych w tej części regionu.

Szczególnym atutem pałacu jest jego malownicze położenie nad Jeziorem Sławskim. Już w XIX wieku doceniano walory krajobrazowe tego miejsca, tworząc park o romantycznym charakterze, harmonijnie wpisany w naturalne ukształtowanie terenu. Rozległe widoki na jezioro, starannie zaplanowane aleje spacerowe oraz cenne okazy drzew sprawiły, że założenie parkowe stało się jedną z najbardziej reprezentacyjnych przestrzeni w mieście.

Pałac wzniesiono na planie wydłużonego prostokąta. Jego bryłę urozmaicają charakterystyczne ryzality oraz ukośnie dostawione skrzydło będące pozostałością wcześniejszych założeń rezydencjonalnych. Budynek przykrywa wysoki dach mansardowy, a elewacje zdobią pilastry, ozdobne gzymsy i dekoracje nawiązujące do sztuki baroku. Szczególną uwagę zwraca frontowa elewacja z trójkątnym frontonem, na którym znajduje się herb rodu von Haugwitz, przypominający o ostatnich przedwojennych właścicielach majątku.

Wnętrza pałacu niegdyś zachwycały przepychem i elegancją. Do najcenniejszych zachowanych elementów należą monumentalna klatka schodowa, dawna sala balowa oraz pomieszczenia o nietypowych, dekoracyjnych układach przestrzennych. W okresie II wojny światowej obiekt pełnił ważne funkcje administracyjne, a po jej zakończeniu został zaadaptowany do nowych potrzeb społecznych. W drugiej połowie XX wieku przeprowadzono prace remontowe, dzięki którym pałac mógł służyć jako placówka opiekuńczo-wychowawcza.

Integralną część założenia stanowi park pałacowy rozciągający się wzdłuż jeziora. W XIX wieku został przekształcony w romantyczny park krajobrazowy, którego kompozycja wykorzystuje naturalne walory terenu i malownicze widoki na Jezioro Sławskie. Spacerując jego alejkami można podziwiać zabytkowy drzewostan oraz pozostałości dawnych założeń ogrodowych.

Zespół pałacowo-parkowy obejmuje również zabytkową oficynę z basztą, reprezentacyjną bramę wjazdową ozdobioną herbem rodu von Fernemont oraz historyczny dziedziniec. Przed pałacem znajduje się kamienna figura św. Jana Nepomucena z XVIII wieku, będąca jednym z najbardziej charakterystycznych elementów całego założenia i ważnym świadectwem jego bogatej historii. Obiekt pozostaje ważnym elementem dziedzictwa kulturowego Sławy i przypomina o bogatej historii miasta związanej z rodami, które przez stulecia kształtowały jego rozwój. Mimo zmieniających się funkcji i losów na przestrzeni wieków pałac nadal pozostaje jednym z najcenniejszych zabytków Sławy oraz symbolem jej historycznej tożsamości.

Kościół pw. św. Michała Archanioła w Ciosańcu

Kościół pw. św. Michała Archanioła w Ciosańcu został wzniesiony w latach 1912-1914 na miejscu dawnej drewnianej świątyni z 1777 roku, która uległa zniszczeniu w wyniku pożaru.

Jest to murowany kościół o architekturze nawiązującej do stylu barokowego. Świątynia posiada układ bazylikowy, trzy nawy oraz transept. Charakterystycznym elementem budowli jest wieża zwieńczona baniastym hełmem. Z poprzedniego kościoła zachowało się cenne barokowe wyposażenie.

W prezbiterium znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca św. Michała Archanioła oraz rzeźba Boga Ojca. W prawym ołtarzu bocznym umieszczono obraz Matki Bożej Różańcowej, któremu towarzyszą rzeźby św. Joachima i św. Anny. Po lewej stronie świątyni znajduje się drewniana figurka św. Józefa z Dzieciątkiem Jezus.

Parafia rzymskokatolicka pw. św. Michała Archanioła należy do diecezji zielonogórsko-gorzowskiej oraz dekanatu Sława. Jej terytorium obejmuje miejscowości: Ciosaniec, Bagno, Droniki, Rudno, Szreniawa, Świętno i Wilcze.

Kościół filialny pw. św. Marcina Biskupa w Krzepielowie

Kościół filialny pw. św. Marcina Biskupa w Krzepielowie, dawniej kościół św. Marii Magdaleny został ufundowany przez rodzinę von Kreckwitz na przełomie XV i XVI wieku, chociaż pierwsze wzmianki o świątyni pojawiają się już w 1399 roku. 

Kościół ten znajduje się w środkowej części wsi obok ruin barokowej rezydencji. Otoczony jest murem z kamienia polnego. Świątynia zbudowana  jest z kamienia i cegły w gotycko – renesansowym stylu. Obiekt jest jednonawowy. Od strony północnej przy wieży znajdowała się zakrystia, która ze względu na zły stan techniczny została rozebrana w 1926 roku. Od strony południowej natomiast znajduje się kaplica. Wieża zbudowana została w 1513 roku, jej hełm ma formę ostrosłupa zwieńczonego iglicą i krzyżem. Mury świątyni umocniono podporami. 

Chociaż obecny budynek pochodzi z XVI wieku, świątynia musiała przejść wiele zmian, żeby wyglądać tak jak obecnie.  W 1560 roku. została przejęta przez protestantów. Wtedy to założone zostało sklepienie kolebkowo krzyżowe, a w latach 90 XVI w. zbudowane prezbiterium oraz kaplica znajdująca się po północnej stronie. W 1593 roku powiększono wyposażenie kościoła o chrzcielnicę oraz ambonę. Po roku 1654 budowla ponownie trafiła w ręce kościoła rzymsko-katolickiego. 

Wokół kościoła znajduje się cmentarz a na zewnątrz pod zadaszeniem znajdują się 4 kamienne sarkofagi w stylu barokowym i rokoko, pierwotnie pokryte polichromią. Zawierał one szczątki dawnych właścicieli wsi: Urszuli Heleny baronowej von Schweinitz (18.II.1688r. – 9.V.1726r.), Hansa Christopha barona von Schweinitz (17.X.1688r. – 20.XII. 1730r.), Johanny Urszuli baronowej von Posadowsky (1.XII.1716r. – 22.IX.1746r.), Adama Melchiora barona von Kottwitz (18.VI.1709r. – 30.II.1777r.). 

Wewnątrz nad wejściem wisiała płaskorzeźba, na której Jan Chrzciciel jako dziecko czerpie wodę u źródła, a obok stoi baranek. Wizerunek został przeniesiony do środka kościoła. Również w środku, nad wejściem do zakrystii namalowano wizerunki świętych z atrybutami. Później na 4 z nich namalowano duże koła, a w 3 symbole cnót ewangelickich. W prezbiterium znajduje się witraż św. Jadwigi i św Marcina biskupa, patrona kościoła. 

Kościół ten do 1945 roku pełnił funkcję kościoła parafialnego w Krzepielowie. Obecnie jest Kościołem pomocniczym parafii.